Edebiyat Tarih

Türk Kavimlerinin Dahisi Dede Korkut

Türk toplumunun savaşları ve barışları ile birlikte, aile ve eğitim yapısıyla üstün ahlak ve karakter sağlamlığına dikkat çeken Dede Korkut hakkında her şeyi bu içeriğimizde kolaylıkla bulabilirsiniz.

Dede Korkut Kimdir? Dede Korkut’un leri Hakkında Bilgi

Dede Korkut’un 570-632 yılları arasında yaşadığı rivayet edilmiştir. Oğuzların Kayı veya Bayat boylarından geldiği, hem geçmişten ve hem de gelecekten haber veren olarak da bilinen Dede Korkut rivayetleri ile günümüze kadar ulaşmıştır. Türk destanlarında ve nde, Dede Korkut adına ve onun mucizevi sözlerine rastlamak her zaman mümkündür. Türk hükümdarlarının akıl hocası ve veziri olduğu bilinen Dede Korkut, bütün Türk’lüğün yegane temsilcilerinden ve bugün de yaşatılmaya çalışılan atalarındandır.

dede-korkut-kimdir.jpg

Destan özellikli pek çok halk kahramanının mücadeleleri anlatılan nde; güzel ve hikmetli sözler, Türklerin tarihine ait rivayetler, han ve beyler hakkında methiyeler, Türk töresine ait pek çok konular işlenerek, iyilere övgü kötülere eleştiri vardır. nde özellikle göçebe Oğuz Türklerinin tabiat şartlarına karşı dirençleri, düşmanlarına karşı sürekli üstünlüğü ve birlik şuurundan doğan kuvvetlilikleri dikkati çeker.  olarak saygı gören Dede Korkut’un leri yaşlı ve bilginlere büyük değer verildiğini de göstermesi açısından, son derece önemlidir. Doğum, din ve ölüm düşüncesi, hayatin her anında kendisini gösterir. Bugün Dede Korkut ve onun lerinden ve destanlarımızdan alacağımız önemli dersler vardır. Fertler arasında saygı, sevgi, karşılıklı hoşgörü ve mertlik bunların başında gelmektedir.

dede-korkutun-hikayeleri.jpg

Dede Korkut aslında büyük bir vatanseverdir ve milletinin sonsuza dek güçlü ve mutlu yaşamasını gerçekleştirme mücadelesi içindedir. lerinde ki örnek şahsiyetler olan Bayındır Han, , , Boğaç Han, Selcen Hatun,  ve diğerleri toplumda olması gereken ideal insan karakterlerini temsil ederler. Bu insanlar, milleti ve vatanı için ölümü göze alan ve tüm zorlukların üstesinden gelebilen kahramanlardır. Türk ve dünya edebiyatının şaheserleri arasına giren ve çeşitli tarihi filmlere de konu olan , insani ve yaşadığı dünyayı tüm özellikleriyle ele almıştır. Dede Korkut’ un hayatı ve onun leri, geçmişten geleceğe uzanan mücadelede varlığımızın, birliğimizin ve dirliğimizin ne kadar önemli olduğunu ortaya koymakta, kahramanlık ruhumuzu coşkun bir üslupla dile getirmekte ve geleceğe ümit ve sevgiyle bakmamızı sağlamaktadır.

hikayeleri-hakkinda-bilgi.jpg


Dede Korkut’un leri

– Dirse Han Oğlu Boğaç Han
– Salur Kazanın Evinin Yağmalanması
– Kam Büre Beg Oğlu Bamsi Beyrek
– Kazan Beg Oğlu Uraz Beg’in Tutsak Olması
– Duha Koca Oğlu Deli Dumrul
– Kanlı Koca Oğlu Kan Turali
– Kadılık Koca Oğlu Yegenek
– Basatın Tepegöz’ü Öldürmesi
– Begel Oğlu Emren
– Usun Koca Oğlu
– Salur Kazanın Tutsak Olması
– Dış Oğuz’un iç Oguz’a İsyanı

dirse-han-oglu-bogac-han.jpg


nin Genel Özellikleri

Asıl adı: “Kitab-ı Dedem Korkut alâ Lisan-ı Tâife-i Oğuzân”dır. 12 hikâye ve bir ön sözden oluşan eser, destandan halk hikâyesine geçiş dönemi ürünüdür. Dede Korkut Hikâyeleri’nde Türklerin öncesi hayatı anlatılırken ’e ait özelliklere de yer verilmiştir. Eser, bu bakımdan da bir geçiş dönemi ürünüdür. Eserde gerçekçi ve olağanüstü ögeler iç içedir. lerde kahramanlık, yiğitlik, savaş, aşk işlenen başlıca konulardır. Bu öykülerde Oğuzların diğer boylarla yaptığı savaşlar, yaşam biçimleri, komşularıyla ilişkileri, aile ve topIum yapısı, devlet yönetimi ve iç çekişmeleri gibi birçok konu işlenmiştir.

dedem-korkut-alâ-lisan-i-tâife-i-oguzân.jpg

. Xll. Xlll. XIV. asırlarda Anadolu’nun doğusunda; bu asırlar süresince buraya gelip yerleşmiş, buralarda vatan tutmuş Oğuz Türkleri arasında yaşamış, işlenmiş ve yayılmış lerdir. Destanlarda olduğu gibi, bu lerdeki çevre belli belirsizdir. Bu ler, Oğuzeli’nde geçmiştir. Bu ülke, Doğu Anadolu ve Azerbaycan toprakları üzerinde bulunmaktadır. Ara sıra Bayburt, Trabzon gibi şehir adları da geçmektedir. Olağanüstü olaylarla olağan olaylar iç içedir. Türklerin eski yaşam tarzları ile ilgili ayrıntılar yanında İslâm dini ile ilgili özellikler de vardır. ler, oluştuğu dönemin tarihi hakkında bilgi verir. İslami unsurların yanında Türklerin öncesi inanışlarına ait unsurlar da vardır. 

bogac-han.jpg


nin İçeriği

İlk bakışta Hristiyan komşularıyla Oğuzların savaşları üzerine kurulmuş  görünümünde bulunmalarına rağmen asıl önemi toplumumuzun sağlam ve doğru karakterini yansıtabilmesinden kaynaklıdır. Bu eser bir ön söz içerir ve devamında birbirinden bağımsız 12 ayrı  yer almaktadır. Bu ler ayrı ayrı değerlendirildiklerinde tek başlarına bir destan niteliği kazanacak kadar içeriğe sahip değildir. Kitabın ön sözünde ’nın bir takdimi bulunmaktadır. lerin her biri tek başına bağımsız ve tam bir olarak karşımıza çıkmakta fakat hepsi birden büyük bir bütün teşkil etmektedir.

kahramanlik-destanlari.jpg

Ayrı ayrı olan lerin konusu topluluktaki beylerin başlarından geçen maceralardan oluşmaktadır. ler aynı devirde, aynı bölgede yaşayan ve birbirlerine çeşitli şekillerde bağlı bulunan Oğuz beyleri üzerine toplanmıştır. Kitabın adına göre Oğuz boylarının dilinde yazılmış olan lerimizin bir kısmı Oğuzların Trabzon Rumları, Gürcüler ve Abazlarlasavaştığı destanlardır. Bu ler konuları yönünden incelenince Türk tarihinin belirli devirlerini gösteren bazı izlere rastlanır.  Kitapta yer alan kahramanlıklar bir kişinin etrafında yüksek bir coşkunlukta ifade edilmiştir. Kahramanlarda ve olaylardaki bu çoşkunluk insanı içine alabilecek kadar sürekleyicidir. Bu olaylar çoğu zaman Türk halkında derin izler bırakan niteliklere sahiptir.

oguz-beyleri.jpg


nin Önemi

Türk edebiyatında taşıdığı değer kadar bu eserin dünya edebiyatında da önemli bir yerivardır. Çeşitli dillerde bu ler hakkında pek çok şey yazılmıştır. Bu eseri ’sı diye adlandıranlar bile olmuştur. , Babil kültür dairesi için neyse, Odysseia Yunanlılar için ne ifade ediyorsa bu ler de Türkler için aynı şeyi ifade eder. Bu eserin en karakteristik özelliği içinde bir milletin alın yazısı ile birlikte o milletin karakteri üzerine pek çok şeyin söylenmiş olmasıdır.

dede-korkut-hikayelerinin-onemi.jpg

Bu ler ferdi ler olmayıp bir toplumun leridir. miz dil yönünden de bir ayrı özellik taşır. lerde kullanılan kelimelerin ve deyimlerin sayısı 8000 civarındadır. Bunların çoğu Türkçedir. Bu lerdeki Azeri şivesi Türkçenin katıksız bir yapıya sahip olduğunu bize göstermektedir. Cümle içerisinde kelimelerin sıralanışı günümüz Türkçesiyle aynıdır. Bu lerde kullanılan dil son derece sade şekildedir.

Yorum ekle

Yorum göndermek için buraya tıklayın

--- /* ]]> */